BUDŻET OBYWATELSKI Budżet Obywatelski

Skrócony opis projektu

Projekt obejmuje piętnaście szkoleń w 2027 roku ok. 3 godziny każde, w grupach po 20 osób - łącznie 300 pełnoletnich mieszkańców Józefowa. Tematem jest praktyczne przygotowanie gospodarstwa domowego na pierwsze 72 godziny sytuacji kryzysowej: blackout, wichurę, awarię wody, alarm lub konieczność ewakuacji.
Zakres zajęć będzie obejmował m.in. zagadnienie ujęte w załączniku nr 9 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 lutego 2025 r. w sprawie programów szkoleń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej. Szkolenia będą organizowane przez Miasto Józefów jako organ ochrony ludności albo powierzone innemu podmiotowi. Osoby prowadzące zajęcia muszą spełniać wymagania fachowości właściwe dla realizowanych tematów.
Program pojedynczego szkolenia obejmuje w szczególności:
- sygnały alarmowe i komunikaty ostrzegawcze - co oznaczają, gdzie sprawdzić aktualne i wiarygodne informacje oraz jak nie ulegać dezinformacji;
- rodzaje miejsc schronienia oraz sposób sprawdzania aktualnych informacji o obiektach zbiorowej ochrony i punktach schronienia dostępnych dla mieszkańców Józefowa;
- bezpieczne przygotowanie do odcięcia instalacji w domu - gazu, prądu i wody - ćwiczone na makietach, elementach demonstracyjnych lub w formie instruktażu praktycznego, bez ingerencji w czynne instalacje obiektu;
- zapas na pierwsze 72 godziny: woda (orientacyjnie min. 3 litry na osobę na dobę do picia i przygotowania posiłków), żywność niewymagająca gotowania, leki przyjmowane na stałe, dokumenty, gotówka i podstawowe środki higieniczne;
- łączność i informacja przy braku prądu lub zasięgu - radio na baterie lub korbkę, powerbank, ustalony punkt kontaktowy i zbiórki rodziny, ważne numery spisane także na papierze;
- planowanie ewakuacji z dziećmi, osobami starszymi, osobami z niepełnosprawnościami i zwierzętami domowymi;
- podstawy pierwszej pomocy w warunkach ograniczonego dostępu do służb oraz prawidłowe wykorzystanie wyposażenia apteczki.
Każdy uczestnik korzysta podczas zajęć z indywidualnego pakietu szkoleniowo-awaryjnego. Pakiet nie jest prezentem rozdawanym przy wejściu ani "kompletnym zestawem przetrwania", lecz pomocą dydaktyczną i startowym wyposażeniem gospodarstwa domowego. Uczestnik uruchamia radio i latarki, sprawdza sposób zasilania urządzeń, poznaje zawartość apteczki, przygotowuje pojemnik na wodę i uczy się prawidłowego wykorzystania pozostałych elementów. Po zakończeniu zajęć pakiet jest przekazywany uczestnikowi do dalszego wykorzystania w jego gospodarstwie domowym.
W każdym pakiecie znajduje się laminowana karta "Co robić po alarmie" oraz formularz planu awaryjnego rodziny do wypełnienia - z miejscem na punkt zbiórki, numery kontaktowe, ważne informacje o domownikach i listę leków przyjmowanych na stałe. Materiały zostaną przygotowane w sposób spójny z aktualnymi zaleceniami służb i rządowym "Poradnikiem Bezpieczeństwa".
Uniwersalne projektowanie: szkolenia odbywają się w obiektach miejskich dostępnych dla osób z ograniczoną mobilnością, a ćwiczenia praktyczne wykonywane są przy stołach, w pozycji siedzącej. Terminy w soboty i po godz. 17:00 oraz rozproszenie lokalizacji po mieście ograniczają bariery czasowe i komunikacyjne. Materiały przygotowane są prostym językiem, z czytelną typografią, wysokim kontrastem i grafiką instruktażową, a karta "co robić po alarmie" działa bez dostępu do internetu i zasilania. Program wprost obejmuje planowanie ewakuacji z osobami starszymi, dziećmi, osobami z niepełnosprawnościami i zwierzętami, dzięki czemu jest użyteczny także dla opiekunów.

Opis projektu

Zmieniło się prawo i wzrosła rola gminy w przygotowaniu mieszkańców. Ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej ustanowiła burmistrza terytorialnym organem ochrony ludności i powierzyła gminie szereg zadań związanych m.in. z planowaniem, ostrzeganiem i alarmowaniem, ewakuacją, przygotowaniem zasobów, obiektami zbiorowej ochrony oraz edukacją i szkoleniami mieszkańców. Infrastruktura i procedury są skuteczne tylko wtedy, gdy mieszkaniec potrafi rozpoznać alarm, znaleźć wiarygodną informację i wykonać podstawowe działania we własnym domu. Projekt wzmacnia właśnie ten praktyczny, obywatelski element systemu.
Pierwsze 72 godziny wymagają przygotowania gospodarstwa domowego. Strategia Unii Gotowości, przedstawiona przez Komisję Europejską w 2025 r., promuje przygotowanie ludności do co najmniej 72 godzin samowystarczalności w sytuacji kryzysowej. Nie oznacza to, że służby nie będą działały - chodzi o ograniczenie skutków zdarzenia i umożliwienie służbom udzielenia pomocy w pierwszej kolejności osobom najbardziej potrzebującym. Projekt uczy dokładnie tych prostych działań, które mieszkańcy mogą wykonać wcześniej we własnym domu.
Zagrożenia w Józefowie są lokalne i praktyczne. Józefów ma rozległą zabudowę jednorodzinną i leśny charakter. Silne wichury, przerwy w dostawie energii, awarie infrastruktury wodociągowej, utrudnienia komunikacyjne czy zagrożenie pożarowe w okresach suszy mogą czasowo ograniczyć dostęp do podstawowych usług. Przygotowanie na brak prądu, wody i łączności jest użyteczne niezależnie od scenariuszy militarnych i wzmacnia codzienną odporność mieszkańców.
Projekt uzupełnia działania Miasta, a nie je dubluje. Miasto realizuje ustawowe zadania ochrony ludności po stronie planowania, infrastruktury, organizacji systemu i współpracy ze służbami. Projekt obywatelski dodaje do tego bezpośrednią pracę z mieszkańcem: praktyczne umiejętności, rodzinny plan awaryjny i podstawowe wyposażenie wykorzystywane podczas szkolenia. Szczegółowy program zostanie przed realizacją uzgodniony z komórką Urzędu Miasta odpowiedzialną za ochronę ludności i zarządzanie kryzysowe, tak aby uzupełniał istniejące działania.
Cele projektu: przeszkolenie 300 pełnoletnich mieszkańców reprezentujących 300 gospodarstw domowych; przekazanie tym gospodarstwom startowych pakietów szkoleniowo - awaryjnych wykorzystywanych wcześniej podczas zajęć; upowszechnienie wiedzy o sygnałach alarmowych, wiarygodnych źródłach informacji, możłiwościach schronienia i zasadach przygotowania na pierwsze 72 godziny; zwiększenie zdolności mieszkańców do bezpiecznego wsparcia własnej rodziny i sąsiadów, zwłaszcza osób starszych, samotnych z ograniczoną mobilnością, do czasu uzyskania profesjonalnej pomocy.
Mierniki efektu: liczba pzreprowadzonych szkoleń (15), liczba przeszkolonych mieszkańców (300), liczba wydanych pakietów (300, z zasadą jednego na gospodarstwo domowe) oraz odsetek uczestników deklarujących po szkoleniu, ze wie, gdzie sprawdzić wiarygodne komunikaty po alarmie, jak przygotować rodzinny plan awaryjny, gdzie w swoim domu znajdują się główne zawory i wyłączniki mediów oraz jakie zapasy powinny wystarczyć na pierwsze 72 godziny.
Projekt nie zakłada stałych kosztów eksploatacyjnych dla Miasta w latach następnych. Pakiety są przeznaczone do indywidualnego wykorzystania przez uczestników po zakończeniu szkolenia i są przez nich uzupełniane we własnym zakresie. Materiały szkoleniowe pozostają w wersji elektronicznej do bezpłatnego wykorzystania przez Miasto i mieszkańców w kolejnych latach.

Miejsce realizacji projektu

Sale i obiekty dostępne dla Miasta Józefowa - w szczególności ISCiR , ul. Dolna 44, szkoły miejskie, obiekty MOK oraz remiza OSP zależnie od dostępności. Szkolenia zostaną rozmieszczone w kilku częściach mista, aby zwiekszyć ich dostępność terytorialną. Zajęcia wymagają sali z możliwością ustawienia stołów do ćwiczeń praktycznych.

Adresaci projektu

Udział w szkoleniach jest bezpłatny i otwarty dla wszystkich pełnoletnich mieszkanek i mieszkańców Józefowa - bez skierowania, zaświadczania ani przynależności do jakiejkolwiek organizacji i bez wcześniejszego przygotowania. Nabór prowadzony jest na jednakowych, z góry ogłoszonyhc zasadach; jedynym ograniczeniem jest liczba miejsc (20 osób w grupie, łącznie 300 miejsc), wynikająca z praktycznej formuły zajęć. Ze względu na limit miejsc obowiązuje zasada jednego pakietu szkoleniowo-awaryjnego na gospodarstwo domowe. Sposób ewidencji i przekazania pakietów określi Miasto w ramach realizacji projektu. Terminy zostaną rozłożone na cały rok i na kilka lokalizacji w różnych częściach miasta, w tym w soboty oraz dni powszednie po godz. 17:00, aby umożłiwić udział osobom pracującym. Szkolenie trwa 3 godziny. Materiały edukacyjne - karta "co robic po alarmie" oraz lista kontrolna 72 godzin - zostaną udostępnione bezpłatnie w wersji elektronicznej wszystkim mieszkańcom Józefowa, równiez tym, którzy nie zakwalifikują się na szkolenie.

Poszczególne elementy kosztów, wskazane przez wnioskodawcę